Bài báo trình bày phương pháp đánh giá tuổi thọ còn lại của mặt đường cứng sân bay trên cơ sở lý thuyết tích lũy hư hỏng theo định luật Miner được áp dụng trong phần mềm FAAFIELD của Cục Hàng không Liên bang Hoa Kỳ (FAA). Đối tượng nghiên cứu là kết cấu mặt đường bê tông xi măng đường lăn quay đầu S9 tại Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. Trên cơ sở số liệu khảo sát hiện trạng kết cấu mặt đường, lưu lượng và thành phần dòng máy bay khai thác, nghiên cứu xác định hệ số hư hỏng tích lũy (CDF) và tuổi thọ còn lại (RSL) của kết cấu mặt đường cứng. Đồng thời, bài báo xây dựng các kịch bản giả định nền móng bão hòa nước với mức suy giảm mô đun đàn hồi lần lượt 20%, 35% và 70% để đánh giá ảnh hưởng của điều kiện nền móng đến tuổi thọ còn lại của công trình. Kết quả cho thấy tuổi thọ còn lại của mặt đường lăn S9 trong điều kiện nền móng khô ráo khoảng 23 tháng; khi nền móng bão hòa nhẹ, trung bình và nặng, tuổi thọ còn lại giảm tương ứng 41,3%, 63% và 91,3%, trong khi hệ số hư hỏng tích lũy tăng đáng kể và vượt ngưỡng cho phép ở các kịch bản bão hòa từ trung bình đến nặng. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ ảnh hưởng của hiện tượng bão hòa nền móng đến khả năng khai thác lâu dài của mặt đường cứng sân bay trong điều kiện Việt Nam.

Mặt đường bê tông xi măng (BTXM) sân bay tại Việt Nam hiện đang đối mặt với áp lực quá tải nghiêm trọng do sự gia tăng tần suất và tải trọng của các dòng tàu bay thế hệ mới. Các giải pháp sửa chữa truyền thống hạn chế về thời gian đóng rắn và độ bền bính bám, gây gián đoạn lớn đến hoạt động khai thác bay. Bài báo đưa ra thực trạng hư hỏng kết cấu dưới tác động của tải trọng lặp, chế độ thủy nhiệt ẩm và xung nhiệt đặc thù từ luồng khí thải phản lực tại các cảng hàng không lớn (Nội Bài, Tân Sơn Nhất), từ đó kiến nghị giải pháp bê tông polymer (Polymer Concrete - PC) sửa chữa phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục đại học và hội nhập nghề nghiệp quốc tế, việc tích hợp công cụ số trong dạy và học Tiếng Anh Chuyên ngành (ESP) tại các trường đại học kỹ thuật đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Bài báo tập trung phân tích tầm quan trọng của ESP trong đào tạo sinh viên Ngành Kỹ thuật Xây dựng Công trình Giao thông tại Trường Đại học Giao thông Vận tải (UTC), khảo sát nhu cầu sử dụng công cụ số của 242 sinh viên Khoa Công trình và đánh giá sơ bộ kết quả áp dụng thử nghiệm nền tảng Achieve3000 trong học tập ESP. Bằng phương pháp nghiên cứu tài liệu, khảo sát trực tuyến kết hợp trực tiếp và phân tích thống kê, tác giả đã chỉ ra sự cần thiết và đánh giá sơ bộ hiệu quả của việc áp dụng công cụ số, ví dụ Achieve3000, vào dạy và học ESP trong bối cảnh tổ chức đào tạo lớp đông và người digital tools such as Achieve3000 for ESP teaching học có trình độ Tiếng Anh Cơ bản chênh lệch đáng kể. Kết quả nghiên cứu cho thấy sinh viên UTC có nhu cầu cao đối với việc phát triển thuật ngữ chuyên ngành, kỹ năng đọc hiểu tài liệu kỹ thuật và sử dụng công cụ số trong học tập. Do vậy, việc áp dụng công cụ số có khả năng cá nhân hóa theo trình độ người học sẽ nâng cao động cơ học tập, nâng cao khả năng đọc hiểu học thuật và cải thiện đáng kể kết quả học tập ESP cho sinh viên Khoa Công trình nói riêng và sinh viên UTC nói chung.

Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu về tác động của tốc độ di chuyển của máy bay đến ứng xử động của mặt đường bê tông xi măng có sử dụng thanh truyền lực tại các khe nối. Kết cấu mặt đường được mô hình hóa bằng các tấm bê tông đặt trên nền đàn hồi hoặc nền bán không gian nhiều lớp nhằm mô phỏng điều kiện làm việc thực tế. Tải trọng tác dụng được xét là tải trọng một càng sau hai bánh của máy bay A321Neo chuyển động với nhiều tốc độ không đổi để đánh giá độ võng và phản ứng động của kết cấu. Kết quả phân tích cho thấy tốc độ máy bay có ảnh hưởng đáng kể đến biên độ ứng xử động của tấm bê tông. Việc xét đồng thời các thành phần quán tính và giảm chấn trong mô hình động lực học giúp mô phỏng chính xác hơn điều kiện khai thác thực tế so với phương pháp phân tích tĩnh truyền thống.

Stone Mastic Asphalt (SMA) gia cường sợi Cellulose là một loại bê tông nhựa nóng với cấp phối gián đoạn, trong đó sợi Cellulose đóng vai trò là chất ổn định. Với cấu trúc khung đá cứng, SMA có khả năng kháng nứt và cường độ cao nên được sử dụng phổ biến cho kết cấu mặt đường ô tô cao cấp. Tuy nhiên, trong quá trình thiết kế hỗn hợp SMA, việc kiểm soát độ dẻo Marshall (MF) đóng vai trò quan trọng, giúp đảm bảo tỷ lệ bột khoáng/ nhựa đường, tỷ lệ chất ổn định cellulose... nhờ đó đảm bảo độ bền, độ dẻo và khả năng kháng lún vệt bánh xe của hỗn hợp SMA. Để dự báo MF của SMA, nghiên cứu đã sử dụng phương pháp mô hình máy học. Dựa trên cơ sở dữ liệu gồm 144 dữ liệu thu được từ kết quả thí nghiệm do nhóm tác giả thực hiện, nghiên cứu tập trung so sánh hiệu suất dự báo của hai mô hình học máy: Tăng cường độ dốc cực đại (XGBM) và Cây quyết định (DTM). Hai mô hình này được tối ưu hóa các siêu tham số bằng phương pháp tìm kiếm ngẫu nhiên (Random Search). Kết quả tìm ra được hai mô hình XGBM và DTM tối ưu với bộ siêu tham số đã được tinh chỉnh. So sánh hiệu suất dự báo của hai mô hình tối ưu, cho thấy mô hình XGBM có khả năng dự báo với vượt trội hơn so với DTM. Cụ thể là XGBM có thể dự báo MF rất chính xác với hệ số xác định R2 = 0.9877 ở giai đoạn đào tạo, và R2 = 0.9724 ở giai đoạn kiểm tra. Bên cạnh đó, dựa trên mô hình XGBM đề xuất, biểu đồ phụ thuộc một phần (Partial Dependence Plot - PDP) đã được thực hiện để giải thích cơ chế của mô hình và phân tích sự biến thiên của MF dưới tác động của từng biến đầu vào.